Prenatale screening
Er zijn verschillende onderzoeken mogelijk die de gezondheid van het ongeboren kindje onderzoeken. Dit heet prenatale screening. Onder prenatale screening valt het onderzoek naar chromosomale afwijkingen (de NIPT) en onderzoeken naar lichamelijke afwijkingen (de 13 wekenecho en de 20 wekenecho).
NIPT
Bij de Niet Invasieve Prenatale Test (NIPT) wordt er bloed afgenomen. In dat bloed zit ook een klein beetje DNA van de placenta (moederkoek). Dit DNA is bijna altijd hetzelfde als dat van jullie kind. Het laboratorium kan zo onderzoeken of er bij jullie kind een aanwijzing is voor chromosoomafwijkingen die ernstige gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid van je kind, zoals downsyndroom. De test geeft bijna 100% zekerheid. Je kunt de NIPT laten doen vanaf 10 weken zwangerschap.
Binnen 10 – 15 werkdagen krijg jullie de uitslag van de NIPT. De NIPT is een screeningstest en geen diagnostische test. Deze geeft dan ook geen 100% zekerheid. De reden hiervoor is dat in jouw bloed DNA van de placenta (moederkoek) zit. Dit DNA is meestal hetzelfde als het DNA van je kind, maar niet altijd. Daarom is de uitslag niet 100% zeker. Is de uitslag niet-afwijkend, dan is de kans erg klein (1 op 1000) dat er toch sprake is van een chromosoomafwijking. Is de uitslag afwijkend, dan is de kans erg groot dat je baby een chromosoomafwijking heeft. Om het zeker te weten, kun je een vruchtwaterpunctie of een vlokkentest laten doen. Bij een vlokkentest en een vruchtwaterpunctie bestaat een kleine kans op een miskraam als gevolg van het onderzoek.
De NIPT wordt volledig betaald door de overheid. De kosten van vervolgonderzoek gaan soms af van het eigen risico van de ziektekostenverzekering. Dit vind je terug in de polisvoorwaarden van jouw verzekeringsmaatschappij.
Meer informatie
Lees hier de folder van het RIVM over de NIPT, 13 wekenecho en de 20 wekenecho.
Voordelen
De NIPT is betrouwbaar en geeft geen risico’s voor je kindje.
Wanneer de uitslag is ‘Waarschijnlijk geen ernstige chromosoomafwijking’, geeft dat geruststelling.
De NIPT kan al vanaf 10 in de zwangerschap worden uitgevoerd.
Wanneer de uitslag is ‘Mogelijk een chromosoomafwijking’ heb je nog tijd om na te denken over vervolgonderzoeken.
Nadelen
Er moet een extra keer worden bloed geprikt. Je kan je ongerust voelen over de uitslag van de NIPT. Een goede uitslag geen garantie op een gezond kind. De NIPT geeft geen volledige zekerheid. Misschien is de uitslag niet goed en dit kan veel verdriet en stress geven. Wanneer er uit de NIPT komt dat je kindje mogelijk een chromosoomafwijking heeft, kom je voor keuzes te staan over wel of niet laten doen van vervolgonderzoek.
De NIPT wordt volledig betaald door de overheid. De kosten van vervolgonderzoek gaan soms af van het eigen risico van de ziektekostenverzekering. Dit vind je terug in de polisvoorwaarden van jouw verzekeringsmaatschappij.
13 weken echo
De 13 wekenecho is een medisch onderzoek naar lichamelijke afwijkingen bij de baby. Een lichamelijke afwijking betekent dat een deel van het lichaam er anders uitziet dan normaal. Je mag zelf kiezen of je de 13 wekenecho wilt. Wil je dit niet, dan kun je nog wel de 20 wekenecho en/of de NIPT (niet-invasieve prenatale test) laten doen.
Over de 13 wekenecho
Vanaf 12 weken en 3 dagen tot en met 14 weken en 3 dagen zwangerschap kun je een 13 wekenecho laten maken. De echoscopist kijkt met een echoapparaat naar de schedel, het hart, de buik, de armen en benen en de wervelkolom. Ook wordt gekeken naar de placenta en of de hoeveelheid vruchtwater normaal is. De echo wordt via de buik (uitwendig) gemaakt. Soms is het nodig een echo via de vagina (inwendig) te maken om de baby beter te beoordelen.
Voordelen
Tijdens het onderzoek wordt een groot deel (ongeveer 50 procent) van de afwijkingen gevonden die anders pas bij de 20 wekenecho zouden zijn ontdekt. Het voordeel hiervan is dat er daardoor in overleg met jou eerder aanvullend onderzoek worden gedaan en een behandelplan kan worden gemaakt.
Wanneer er vroeg in de zwangerschap bijzonderheden zijn in de aanleg van de baby, heb je meer tijd om na te denken over verder onderzoek en wat je met de uitslag wilt.
Nadelen
De echo biedt geen garanties. Er kunnen afwijkingen worden gezien die – achteraf – niets blijken te zijn. Je kunt dus onterecht ongerust worden. Andersom kunnen er ook kunnen dingen gemist worden.
Afwijkende uitslag
Bij ongeveer 5 van de 100 zwangere vrouwen ontdekt de echoscopist iets dat kan wijzen op een afwijking. Het is niet altijd duidelijk of die ontdekking klopt, hoe ernstig het is en wat dit voor de baby betekent. Wanneer er iets afwijkends wordt gezien, dan wordt dit meteen verteld. Je kunt dan kiezen voor vervolgonderzoek.
Kosten
De 13 wekenecho wordt volledig betaald door de overheid. De kosten van vervolgonderzoek gaan soms af van het eigen risico van de ziektekostenverzekering. Dit vind je terug in de polisvoorwaarden van jouw verzekeringsmaatschappij.
Meer informatie
Lees hier de folder van het RIVM over de NIPT, 13 wekenecho en de 20 wekenecho.
20 weken echo
Bij de 20 wekenecho wordt uitgebreid gekeken naar de ontwikkeling van de organen van de baby. Zo wordt er gekeken naar de eventuele aanwezigheid van een open rug of een open schedel. Ook wordt gekeken of de baby goed groeit en of er voldoende vruchtwater is. De 20 wekenecho is een redelijk betrouwbare methode om ernstige aangeboren afwijkingen te ontdekken. De echo brengt geen risico’s met zich mee.
Voordelen
Tijdens het onderzoek wordt een groot deel (ongeveer 50 procent) van de afwijkingen gevonden die anders pas bij de 20 wekenecho zouden zijn ontdekt. Het voordeel hiervan is dat er daardoor in overleg met jou eerder aanvullend onderzoek worden gedaan en een behandelplan kan worden gemaakt.
Wanneer er vroeg in de zwangerschap bijzonderheden zijn in de aanleg van de baby, heb je meer tijd om na te denken over verder onderzoek en wat je met de uitslag wilt.
Nadelen
De echo biedt geen garanties. Er kunnen afwijkingen worden gezien die – achteraf – niets blijken te zijn. Je kunt dus onterecht ongerust worden. Andersom kunnen er ook kunnen dingen gemist worden.
Afwijkende uitslag
Als bij de 20 wekenecho iets afwijkends wordt gezien, zijn de gevolgen voor het kind niet altijd duidelijk. Meestal wordt vervolgonderzoek aangeboden. Tijdens een gesprek met de echoscopist, verloskundige, huisarts of gynaecoloog word je uitgebreid voorgelicht over het vervolgonderzoek. Bij elk onderzoek bepaal je zelf of je dit wilt. Het vervolgonderzoek bestaat uit een uitgebreid echoscopisch onderzoek oftewel een Geavanceerd echoscopisch onderzoek (GUO) door een gynaecoloog. Soms krijg je ook een vruchtwaterpunctie of bloedonderzoek aangeboden. Bij een vruchtwaterpunctie is er een kleine kans op een miskraam.
Kosten
De 20 wekenecho wordt volledig betaald door de overheid. De kosten van vervolgonderzoek gaan soms af van het eigen risico van de ziektekostenverzekering. Dit vind je terug in de polisvoorwaarden van jouw verzekeringsmaatschappij.
Meer informatie
Lees hier de folder van het RIVM over de NIPT, 13 wekenecho en de 20 wekenecho.